Dağ Oyklösü

Dağ Oyklösü (Euchloe ausonia), Pieridae (Beyazlar) familyasına ait, ilkbaharın müjdecisi sayılan ve Akdeniz-Anadolu step ekosistemlerinin taşlık, engebeli yamaçlarına uyum sağlamış narin bir türdür. Karasal geçiş iklimine sahip Uşak’ın bozkır sırtları, kanyon yamaçları ve kayalık vadi kenarları, türün ilkbahar başlarında canlanan popülasyonları için ideal yaşam alanları sunar.

İlimizde rakıma bağlı olarak erken ilkbahardan itibaren yılda genellikle iki kuşak verir; ilk kuşak mart sonundan mayıs ortasına kadar, ikinci kuşak ise mayıs sonundan temmuz başına kadar arazide aktif olarak uçar. Popülasyonun en taze görüldüğü dönem nisan ve mayıs aylarıdır. Tırtılları başta hardal otları (Sinapis), kuleotu (Arabis), çobandağarcığı (Thlaspi) ve madımak türleri olmak üzere Brassicaceae (Turpgiller) familyasına ait otsu bitkilerle beslenir. Uşak'ta özellikle Ulubey Kanyonu'nun güneşli kalker yamaçları, Karahallı çevresindeki kayalık vadiler, Banaz Çayı havzasındaki çiçekli bozkır sırtları ve Murat Dağı'nın alçak güney eteklerindeki taşlık açıklıklar türün başlıca habitatlarıdır.

Morfolojik olarak zarif yeşil-beyaz ebruli deseniyle dikkat çeker:

• Kanat Üstü: Tebeşir beyazı zemin üzerindedir; ön kanat ucunda siyah-gri bir apikal leke ve bu lekenin içinde beyaz benekler yer alır. Ön kanadın ortasında ise belirgin, enine dikdörtgensi siyah bir hücre sonu lekesi bulunur.

• Kanat Altı (Karakteristik Kamuflaj): Arka kanat alt yüzeyi, sarı ve siyah pulların karışımıyla oluşan göz alıcı zeytin yeşili ve beyaz mermersi/ebruli lekelerle bezelidir. Benzer akrabası olan Euchloe crameri veya Anthocharis (Süslü Ö Rabbi) dişileriyle karıştırılabilse de, arka kanat altındaki yeşil lekelerin daha keskin, köşeli ve beyaz zeminle oluşturduğu yüksek kontrastlı mozaik doku türün temel teşhis kriteridir.

Uçuşu son derece hızlı, düzensiz ve çeviktir; rüzgârlı yamaçlarda bile yere yakın seyrederek hava akımlarına karşı başarıyla manevra yapar. Erkek bireyler eş bulmak amacıyla tepeliklerin en yüksek noktalarında devriye uçuşu (hilltopping) yapmayı çok sever. İlkbaharda açan sarı turpgillerin, yabani sümbüllerin ve adaçaylarının çiçeklerinden nektar emer.

Uşak Gözlemcilerine İpucu:

Nisan ayında Ulubey Kanyonu'nun üst sırtlarında veya kanyon tabanındaki taşlık yamaçlarda dolaşırken, sarı yabani hardal çiçeklerinin çevresinde durmaksızın hızla zikzak çizen beyaz bir kelebek görürseniz peşini bırakmayın; bir çiçeğe konup kanatlarını kapattığı anda arka kanat altındaki o meşhur yeşil-beyaz mermer motifi makro kadrajınıza hemen yakalanacaktır.