Çokgözlü Güzel Mavi

Çokgözlü Güzel Mavi (Polyommatus bellis), Lycaenidae (Maviler) familyasına ait olup Anadolu'nun dağlık bozkırları, subalpin çayırları ve yüksek plato ekosistemleriyle özdeşleşmiş zarif bir türdür. Taksonomik olarak geçmişte Polyommatus semiargus (Orman Melikesi) kompleksinde değerlendirilmiş olsa da, morfolojik ve ekolojik özellikleriyle bağımsız bir kimliğe sahiptir. Ege ile İç Anadolu arasındaki yüksek rakımlı dağ silsilelerini barındıran Uşak coğrafyasında, özellikle kışın sert geçtiği ve ilkbaharın geç geldiği yayla habitatlarında karakteristik popülasyonlar kurar.

İlimizde yüksek rakıma bağlı olarak yılda tek kuşak verir; ergin bireyler mayıs sonundan temmuz sonuna (en yüksek zirve yamaçlarında ağustos başına) kadar arazide aktif uçuşta kalır. En zengin gözlem penceresi haziran ortası ile temmuz başı arasındaki dönemdir. Tırtılları başta yabani yonca (Trifolium) türleri olmak üzere çeşitli baklagiller (Fabaceae) ile beslenir. Uşak'ta özellikle Murat Dağı'nın 1500 metre ve üzerindeki nemli dağ çayırları, Banaz yaylalarındaki su kaynaklarına yakın taze otluklar, Sivaslı'nın yüksek eteklerindeki subalpin meralar türün aradığı elverişli yaşam alanlarıdır.

Morfolojik olarak zengin renk geçişleri ve cinsiyet farklarıyla öne çıkar:

• Erkek: Kanat üstü büyüleyici, hafif menekşe-mor pırıltılı koyu bir gök mavisidir; kanat kenarlarında belirgin koyu bir sınır hattı ve temiz beyaz saçaklar yer alır.

• Dişi: Kanat üstü tamamen çikolata kahverengisidir; taban kısımlarında bazen hafif mavi pullanma izleri görülebilir.

• Kanat Altı Deseni (En Ayırt Edici Özellik): Arka kanat altındaki zemin rengi sıcak kül-boz tonlarındadır; kanat altındaki siyah beneklerin çevresi ince beyaz halkalarla sarılıdır. Ancak en kritik ayrım, benzer akrabalarından farklı olarak dış kenarda turuncu lekelerin genellikle bulunmaması ya da çok silik/körelmiş olması ve ön ile arka kanat altındaki benek sıralarının düzenli bir yay çizmesidir.

Uçuşu yere çok yakın, yumuşak, telaşsız ve çiçekler arasında dalgalanan bir tempodadır. Nemli zeminlerde, dağ çeşmelerinin sızıntı alanlarında ve yayla dere yataklarında mineral almak üzere nemli çamurlara konmayı çok sever. Yabani kekik, üçgül, ballıbaba ve sarı baklagil çiçeklerinin nektarıyla beslenir.

Uşak Gözlemcilerine İpucu:

Haziran sonu veya temmuz ayında Murat Dağı'nın yayla yollarında gezerken su sızıntılı dağ çayırlarını ve karları yeni erimiş nemli çukurlukları kontrol edin. Çiçeklerin hemen üzerinde alçaktan uçup üçgül öbeklerine konan, kanat üstü menekşe-mor ışıltılı bu mavi güzelliği sabah güneşi kanatlarına vururken fotoğraflamak en net teşhis detaylarını sunacaktır.