Çokgözlü Dafnis

Çokgözlü Dafnis (Polyommatus daphnis), Lycaenidae (Maviler) familyasının hem kanat formu hem de dişilerindeki karakteristik morfolojik detaylarla cinsinin en özgün ve kolay tanınan türlerinden biridir. Anadolu'nun çalılık dağ etekleri, meşelik açıklıkları ve kireçtaşlı vadilerinde yaygın olan bu tür, Uşak’ın Akdeniz-İç Anadolu geçiş kuşağındaki meşeli tepelerinde ve kanyon çevrelerinde güçlü popülasyonlar oluşturur.

İlimizde rakıma bağlı olarak yılda tek kuşak verir; ergin bireyler haziran sonundan ağustos başına kadar aktif uçar, en bol ve taze gözlemlendiği zaman aralığı temmuz ayıdır. Tırtılları başta taçotu / balotu (Securigera varia, eski adıyla Coronilla varia) olmak üzere çeşitli yabani baklagiller (Fabaceae) ile beslenir. Uşak'ta özellikle Murat Dağı eteklerindeki kireçtaşlı meşe açıklıkları, Banaz yaylalarının meşelik-çalılık yamaçları, Ulubey Kanyonu'nun seyrek çalılı taşlık sırtları ile Sivaslı çevresindeki kurak-taşlık otlaklar türün ideal yaşam alanlarıdır.

Cinsiyetler arasında çarpıcı bir fark ve türe özgü belirgin bir anatomik imza bulunur:

• Tırtıklı / Dalgalı Kanat Kenarı (En Belirgin Karakter): Arka kanatların dış kenarı, özellikle dişilerde belirgin şekilde girintili çıkıntılı, dalgalı ve köşelidir; anal köşeye yakın kısımda minik, kuyruk benzeri bir çıkıntı/çentik hissedilir. Bu form yapısıyla Türkiye'deki diğer tüm Polyommatus türlerinden anında ayrılır.

• Erkek: Kanat üstü büyüleyici, çok parlak ve açık gümüşi-turkuaz mavisidir; kanat kenarlarında ince koyu bir hat ve beyaz saçaklar bulunur.

• Dişi: Kanat üstü koyu kahverengidir; ancak kanat tabanından dışa doğru yayılan yoğun metalik mavi pullanma taşır. Arka kanat kenarındaki dalgalı yapı dişide çok daha belirgindir.

• Kanat Altı: Açık grimsi-bej (dişilerde daha sıcak kahverengi) zemin üzerinde iri siyah benekler ve dış kenarda turuncu hilaller yer alır; arka kanat altındaki açık renkli şerit/kama deseni belirgindir.

Uçuşu yere yakın, kıvrak ve aktiftir. Erkekler kireçtaşlı zeminlerde, taşlık patikalarda veya su sızıntılarında mineral emmeyi sever; yabani kekik, adaçayı, korunga ve ballıbaba çiçeklerinin nektarına oldukça düşkündür.

Uşak Gözlemcilerine İpucu:

Temmuz ayında Banaz veya Ulubey'in meşe çalılıklarıyla kaplı kireçtaşlı yamaçlarında gezerken, çalılık kenarındaki çiçeklere konan mavi bir kelebeğin arka kanat ucuna bakın; kanat kenarının düz değil, zarifçe dalgalı ve kıvrımlı olduğunu fark ettiğiniz an Çokgözlü Dafnis'e denk geldiniz demektir.