Çokgözlü Balkan Mavisi

Çokgözlü Balkan Mavisi (Aricia anteros), Lycaenidae (Maviler) familyasının yüksek dağ ve subalpin çayırlık ekosistemlerine özelleşmiş, Balkan-Anadolu biyocoğrafyası için seçkin bir türüdür. Karasal iklim ile Akdeniz-Ege geçiş kuşağında yer alan Uşak’ın özellikle yüksek rakımlı dağ silsileleri, bu narin ve özel türün popülasyonları için ideal sığınak alanları oluşturur.

İlimizde rakıma bağlı olarak çoğunlukla yılda tek kuşak verir (alçak vadilerde yer yer kısmi ikinci bir kuşak görülebilir); ergin bireyler haziran ortasından ağustos başına kadar aktif uçuşta kalır. En yoğun ve taze gözlemlendiği dönem temmuz ayıdır. Tırtılları turnagagası (Geranium) türleri başta olmak üzere yabani ıtır ve dönbaba (Erodium) bitkileriyle beslenir. Uşak'ta özellikle Murat Dağı’nın 1400 metre ve üzeri subalpin taşlık çayırları, Banaz yaylalarındaki su kaynaklarına yakın nemli otsu yamaçlar ile Sivaslı’nın yüksek rakımlı dağ etekleri türün başlıca yaşam alanlarıdır.

Morfolojik olarak Aricia cinsinin diğer üyelerinden ve benzer mavi türlerden şu özellikleriyle ayrılır:

• Erkek: Kanat üstü parlak, metalik ve hafif menekşe/gümüş parıltılı bir gök mavisidir; kanat kenarlarında ince koyu bir marjinal hat ve dış saçaklarda temiz beyaz püsküller yer alır. Benzer Polyommatus türlerine kıyasla mavisi daha dumanlı ve opaktır.

• Dişi: Kanat üstü koyu kahverengi zeminlidir; hem ön hem arka kanat kenarları boyunca sıralanan canlı, hilal biçimli turuncu lekelerle bezelidir.

• Kanat Altı: Sıcak grimsi-bej zeminde düzenli siyah göz benekleri ve dış kenarda belirgin turuncu alt-kenar benek dizisi bulunur. Ön kanat altı orta hücresinde siyah beneğin bulunmayışı (Aricia karakteri) ve arka kanat altındaki açık renkli kama/üçgen leke ayrımda önemli ipuçlarıdır.

Uçuşu yere yakın, telaşsız ve çiçekler arasında zikzaklar çizen bir yapıdadır. Kekik, yabani nane, ballıbaba ve sarı papatyagillerin nektarından hoşlanır; sabah serinliğinde taşlar veya çıplak toprak üzerinde kanatlarını yarı açık tutarak güneşlenir.

Uşak Gözlemcilerine İpucu:

Temmuz ayında Murat Dağı'nın üst rakımlarındaki yayla çeşmeleri ve nemli dere yatakları civarında taşlık çayırlıkları tarayın; yer seviyesinde çiçekten çiçeğe süzülen, kanat üstü mavimsi-gümüş pırıltılı bu küçük dostu yakından fotoğraflayabilmek için sabah saatlerindeki güneşlenme seanslarını kollamak en verimli sonucu verecektir.